Lucht- en contactgeluid

De menselijke stem veroorzaakt hoofdzakelijk luchtgeluid. Luidsprekers die star aan een wand zijn bevestigd veroorzaken zowel lucht- als contactgeluid. Een vrouw die met hoge hakken over een harde vloerbedekking loopt veroorzaakt eveneens zowel lucht- als contactgeluid. Dit geldt ook voor een passerende tram of een zware vrachtwagen. Deze geven trillingen door aan de ondergrond die via de bodem en het gebouw in een specifieke verblijfsruimte worden ontvangen. Daarnaast komt ook luchtgeluid van deze tram of vrachtwagen binnen via de ramen, ventilatieroosters, enz.

De bovenstaande figuren geven het verschil tussen lucht- en contactgeluid weer. Ook wordt weergegeven hoe het geluid zich kan voortplanten van de bron naar de ontvanger via directe geluidoverdracht via de scheidingswand en via flankerend geluid.

Om gebruikers van gebouwen te beschermen tegen geluiden die ontstaan buiten de ruimte waarin zij wonen of werken zijn er nationale en internationale normen opgesteld die eisen stellen aan de lucht- en contactgeluidisolatie.

In het Bouwbesluit worden voor respectievelijk de lucht- en de contactgeluidisolatie van een aantal specifieke scheidingsconstructies, zoals een woningscheidende vloer of wand, eisen gesteld. Bij woningscheidende constructies geldt bijvoorbeeld een I_lu;k en een I_co eis van respectievelijk 0 en +5 dB.

Als aan het Bouwbesluit wordt voldaan betekent dit niet automatisch dat er geen sprake zal zijn van hinder als gevolg van lucht- en contactgeluiden.

Een I_lu;k van 0 dB en een I_co van +5 dB betekent in de praktijk:

• de woningscheidende constructies bieden bescherming tegen ontoelaatbare storingen, mits er sprake is van een gedrags- en leefpatroon van de buren waarbij men rekening houdt met elkaar;
• spraak is soms waarneembaar, echter niet verstaanbaar;
• zeer luide spraak is verstaanbaar, harde muziek is goed hoorbaar;
• loopgeluiden e.d. zijn soms storend.

Het percentage gehinderden bij een I_lu;k van 0 dB en een I_co van + 5 dB bedraagt indicatief 10 tot 25%.

I_lu;k en I_co zijn respectievelijk de indexen voor karakteristieke luchtgeluidisolatie en contactgeluidisolatie. Het zijn vergelijkingsgrootheden waarbij de lucht- en contactgeluidisolatie wordt vergeleken met die van een denkbeeldige normvloer of een normwand. Een I_lu;k van +3 dB betekent bijvoorbeeld dat de luchtgeluidisolatie van de beschouwde constructie 3 dB beter is dan die behorende bij de normconstructie. Een I_co van -20 dB betekent dat de contactgeluidisolatie van de beschouwde vloer 20 dB slechter is dan van de normvloer.

Op basis van bouwtekeningen kunnen wij door middel van een bouwakoestische scan beoordelen of de woning of het woongebouw kan voldoen aan het Bouwbesluit. Hierbij worden constructies en details beoordeeld door een ervaren bouwakoesticus, zonder dure specialistische berekeningen uit te voeren. Hierdoor kunnen snel en efficiënt eventuele bouwconstructies en bouwdetails worden achterhaald die naar verwachting niet aan de norm voldoen. Met betrekking tot deze constructies en details worden adviezen verstrekt zoals het verhogen van de massa en het akoestisch ontkoppelen van constructie onderdelen. De resultaten van de bouwakoestische scan worden beschreven in een duidelijk leesbaar rapport waarin de beoordeling en eventuele adviezen zijn verwerkt.

Om aan het Bouwbesluit te kunnen voldoen kan een opdrachtgever ervoor kiezen om aan de minimale massa eisen van constructies te voldoen, zoals omschreven in de NPR 5070 (Geluidwering in woongebouwen). Conform deze praktijk richtlijn dient de massa van een woningscheidende betonvloer (zonder zwevende dekvloer) in een woongebouw minimaal 800 kg/m2 te bedragen om te kunnen voldoen aan de Bouwbesluit eis voor de contactgeluidisolatie. Ook worden er in woongebouwen eisen gesteld aan binnenspouwbladen die star bevonden zijn met constructies. De massa hiervan dient minimaal 250 kg/m2 te bedragen (150 mm kalkzandsteen).

Ons bureau is gespecialiseerd in het berekenen of en onder welke aanvullende voorwaarden zelfs bij slankere constructies kan worden voldaan aan de gestelde norm. Hiervoor wordt een 3D rekenpakket (Bastian van Datakustik) ingezet dat rekening houdt met het geluid dat direct door de woningscheidende wand of vloer gaat, evenals het geluid dat zich via andere wegen voortplant (het flankerende geluid). Deze berekeningen voldoen aan de internationale norm NEN-EN 12354, delen 1 en 2. Onderstaande figuur geeft een voorbeeld van de grafische invoer van een Bastian berekening.

Met behulp van de norm NEN 5077 verrichten onze adviseurs lucht- en contactgeluidisolatiemetingen in de praktijk.

Luchtgeluidisolatiemetingen worden uitgevoerd met een luidspreker. Met deze luidspreker wordt een constant geluid geproduceerd met een zogenaamd vlak geluidspectrum (rose ruis). De luidspreker wordt opgesteld in de zendruimte, waarbij het geluid wordt gemeten zowel in de zendruimte als in de ontvangruimte. Op basis van deze geluidmetingen kan de karakteristieke luchtgeluidisolatie-index (I_lu;k) worden berekend.

Contactgeluid isolatiemetingen worden verricht met een genormaliseerd hamerapparaat. Dit apparaat bevat een 5-tal hamertjes met een gewicht van 500 gram die achter elkaar met een valhoogte van 40 mm op de vloer “hameren”. Internationaal is afgesproken dat dit hamerapparaat veel voorkomende contactgeluiden, zoals lopen over een vloer, simuleert. Het hamerapparaat wordt geplaatst op de vloer waarbij in de ruimte aan de onderzijde van de vloer geluidmetingen worden verricht. Op basis van deze geluidmetingen kan de contactgeluidisolatie-index (Ico) worden berekend.

De resultaten van de lucht- en contactgeluidmetingen worden opgenomen in een duidelijk leesbaar meetrapport. In dit rapport worden de resultaten tevens beoordeeld en getoetst aan het Bouwbesluit.

Als op basis van de hiervoor besproken metingen blijkt dat de lucht- en / of contactgeluidisolatie te wensen overlaat en er niet voldaan kan worden aan het Bouwbesluit dan is een diagnostisch trillingsonderzoek absoluut noodzakelijk. Hierdoor kunnen teleurstellingen achteraf worden voorkomen. Door middel van trillingsmetingen wordt vastgesteld hoe het geluid zich voortplant van de bron (bijvoorbeeld het geluid van de radio van de buren) naar de ontvanger (bijvoorbeeld de slaapkamer van de gehinderde). Door het nauwkeurig in kaart brengen van deze geluidoverdrachtswegen kunnen maatwerk adviezen worden verstrekt. Deze adviezen worden zodanig gepresenteerd dat een aannemer gelijk aan de slag kan.